1.1. Konvansiyonel Yangın Söndürme Santrali (Söndürme Kontrol Paneli)

• 3 zone, 1 söndürme çıkışlı kontrol paneli mikroişlemcili olmalıdır. Kontrol paneli çapraz bölge (cross zone) prensibine göre çalışacaktır.
• İki adet 7Ah 12VDC kurşun asit akü ile birlikte olacaktır.
• Yeterli sayıda durum LED göstergesi ve hata LED göstergesine sahip olmalıdır. Programlanabilir gecikme, alarm rölesi ve başlatma düğmesine sahip olmalıdır.
• Gecikme süresi 0-60 saniye arasında programlanabilmelidir.
• Panel kapağı üzerinde onaylama (acknowledge), harici siren susturma (signal silence), reset ve devre dışı bırakma (output disable) butonu bulunmalıdır.
• Söndürme paneli üzerindeki fonksiyonlar izlenebilir olmalı ve log/olay kayıtlarını tutabilmelidir. Kontrol paneli üzerinde söndürmeyi başlatmak için kapaklı buton bulunmalıdır.
• Kontrol paneli TS EN 12094-1, EN 54-2 ve EN 54-4 standartlarına uygun olacak; UL, FM, VdS veya LPCB onaylarından en az birine sahip olacaktır.

1.2. Sıcaklık Artış Hızı Dedektörü

• Dedektör, yarı iletken sıcaklık algılama teknolojisiyle ortamdaki sıcaklığın zamana göre artış hızı belirli bir eşik değere ulaştığında algılama yapacaktır.
• Dedektör sabit sıcaklık detektörü ya da sıcaklık artış hızı dedektörü olarak çalışabilecektir.
• Dedektör paralel ihbar lambası bağlantısına uygun olacak ve takılıp sökülebilmesini sağlayan bir sokete sahip olacaktır.
• Dedektör TS EN 54-5 standardına ve 305/2011/AB Yapı Malzemeleri Yönetmeliğine uygun imal edilmiş; CE uygunluk işaretiyle piyasaya arz edilmiş; üreticinin performans beyanı ve Avrupa Birliği tarafından akredite edilmiş kuruluşlardan alınmış Performans Değişmezlik Sertifikasına sahip olacaktır.
• Dedektörün temini, işyerine nakli ve her türlü küçük malzeme dahil, test edilerek çalışır halde teslimi sağlanacaktır.

1.3. Optik Duman Dedektörü

• Dedektör optik yöntemle duman algılaması yapacaktır ve ışık saçma prensibiyle çalışan bir fotoelektrik duman hücresine sahip olacaktır.
• Dedektör paralel ihbar lambası bağlantısına uygun olacak ve takılıp sökülebilmesini sağlayan bir sokete sahip olacaktır.
• Dedektör TS EN 54-7 standardına ve 305/2011/AB Yapı Malzemeleri Yönetmeliğine uygun imal edilmiş; CE uygunluk işaretiyle piyasaya arz edilmiş; üreticinin performans beyanı ve Avrupa Birliği tarafından akredite edilmiş kuruluşlardan alınmış Performans Değişmezlik Sertifikasına sahip olacaktır.
• Dedektörün temini, işyerine nakli ve her türlü küçük malzeme dahil, test edilerek çalışır halde teslimi sağlanacaktır.

1.4. Durdurma Butonu

• Sistem genel alarm durumundayken kontrol panelinin geri sayım süresini durdurur veya geri sayımı yeniden başlatır.
• Basılınca durdurma işlemini yapan özellikte olmalı ve EN 54-11 standardına uygun olmalıdır.

1.5. Yangın Alarm Butonu

• Konvansiyonel yangın ihbar butonları, üzerindeki plastik film kaplı 0,1 mm'lik camın kırılmasıyla aktive edilmelidir.
• Cam kırıldığında, normalde cama dayalı duran mikro anahtar serbest hale gelerek konum değiştirmeli ve yeni bir cam takılıncaya kadar bu durumda kalmalıdır.
• Buton, bir test anahtarı vasıtasıyla camı kırmadan da test edilebilmelidir. Buton TS EN 54-11 standardına uygun olacaktır.

1.6. Siren

• Alarm sinyalini, gazla söndürme yapılacak ortama bildirir. 18-24 VDC, farklı seslere ayarlanabilir ve minimum 80 dB özelliğinde olacaktır.
• EN 54-3 standardına uygun olacaktır.
• Projede belirtilen yerlere montajı yapılacaktır.

1.7. Flaşörlü Siren

• Sistem çapraz zone sorgulama işlemini tamamladıktan ve 1. seviye alarm sireni devreye girdikten sonra, otomatik yangın söndürme işlemini başlatmak için geri sayım başladığında kesik kesik alarm vermeye başlayacaktır.
• EN 54-23 standardına uygun olacaktır.

1.8. Sıralayıcı Aktivasyon Kontrol Modülü

• Modüller yangın söndürme paneline bağlı olarak çalışacak ve söndürücülerin sıra sıra aktif edilmesini sağlayacaktır.
• Modüller söndürme amaçlı kullanılacak olup, gerektiğinde sistemin panel üzerinden komple boşaltılmasına engel olmayacaktır.
• Aerosol üreteçlerine panelden gelen enerjiyi eşit olarak dağıtan modüldür. Sıralayıcı modüle 12 adet aerosol üreteci bağlanabilmelidir.
• Sıralayıcı modül aynı zamanda söndürücüleri kontrol etmeli; söndürücülerde arıza olduğunda ya da kablo bağlantısı olmadığında sesli-görsel ikaz vermelidir.
• Sıralayıcı modülde EMC elektromanyetik uygunluk test raporları bulunmalıdır.

2.1. Tanım

Bu bölüm kapsamındaki çalışma, aerosol yangın söndürme sisteminin burada belirtilen tüm malzemesinin sağlanmasını, işçiliği ve sistemin kurulumunu içerir. Teknik şartnamelere ve projelere uygun, komple çalışır durumda bir yangın koruma sistemi için gerekli tüm malzeme ve ekipman temin edilecek; montajı, as-built projesi ve testleri yapılmış olacak, her türlü teknik alet ve servis sağlanacaktır.

2.2. Uygulama Sertifikaları, Bakım ve Kullanım Talimatları

• Teklif verilen malzemeler için üreticinin garantisini içeren belge.
• Uygulama için üretici tarafından verilecek montaj yetki belgesi.
• Malzeme tanıtım broşürü.
• Kullanım talimatı.
• MSDS (Malzeme Güvenlik Bilgi Formu) sunulacaktır.

2.3. Sistem Tanımı ve Faaliyet Esasları

Aerosol yangın söndürme sistemi genel volumetrik koruma ve lokal korumaya yönelik dizayn edilmiştir; her bir metreküpte koruma belirli bir hesaplamayla sağlanır. Hesaplama ile yangını söndürecek ünite tipi ve odayı koruyacak belirli hacimlerdeki yangın söndürme malzemesi seçilir.

Uygulanan yerler: Elektriksel alanlar, trafo odaları ve kabinler, akü odaları, telekom odaları, UPS odaları, şalt odaları, şaft odaları, kontrol odaları, röle odaları, jeneratör odaları, kazan daireleri, AG odaları, OG odaları, elektrik pano odaları, bilgisayar odaları, server odaları ve tüm elektrik ekipmanlarını içeren odalar.

Tasarımda aşağıdaki koruma faktörleri dikkate alınmalıdır:

• Toplam hacim.
• Yangın sınıfı ve üretici firma tarafından belirlenen minimum yangın faktörleri.
• Korunan hacimdeki havalandırma ve kaçaklar (ISO 15779 D.7 Tutma Deneyine göre değerlendirilerek hesaplanmalıdır).
• Ortam sıcaklığı ve genel atmosfer basıncı.
• Aerosol söndürme sistemi tasarımında, tasarım uygulama yoğunluğu olarak TS EN 15276 ve TS ISO 15779 standartları kapsamında A sınıfı yangın söndürme deneyleriyle belirlenmiş en yüksek söndürme uygulama yoğunluğu değerinin 1,3 güvenlik katsayısı (safety factor) ile çarpılması sonucu bulunan değer esas alınacaktır. Bu miktar, etkin kütle — yani yangını söndüren esas kısım — için eklenmelidir.
• Aerosol ürünlerde etkin kütle (yangını söndüren esas kısım) değişkenlik gösterebileceğinden, kullanılan ürünlerdeki etkin kütle hesapları sistem tasarımına dahil edilmelidir. Uygulama aşamasında üretici tarafından hesaplar etkin kütle kavramına uygun olarak yapılacak ve idareye sunulacaktır.
• Ürünler, ISO 15779'daki D.5.1 ve D.5.2 kapsama deneyindeki yükseklik kriterine uygun şekilde projelendirilip monte edilecektir. Korunan hacmin yükseklik kriterine göre aerosol yangın söndürücü ürünlerin seçilmesi ve ISO 15779 standartlarındaki kapsama deney raporlarının/sertifikalarının tüm ürün ailesi için sunulması zorunludur. Beyan belge veya yükseklik kriteri doğrulanmayan ürün kabul edilmeyecektir.

2.4. Malzeme ve Donanım Genel Gereklilikleri

Malzeme ve donanımlar, amaçlanan işlevi yerine getirmeye uygun şekilde üretici firmanın en son tasarımı olmalıdır.

• Aerosol söndürücü üniteler 15 yıl kullanım ömrüne sahip olmalı; ürün üzerinde üretim ve son kullanma tarihi belirtilmelidir.
• Her yangın söndürücü ünite potasyum nitrat bileşiği maddesini içermelidir.
• Yangın söndürücü üniteler 5-35 saniye veya daha kısa sürede boşalmalıdır.
• Aerosol gazlı sistemler için pano içlerinde 25 gr, 55 gr, 110 gr, 220 gr, 530 gr; geniş hacimli alanlarda ise 1400, 2300, 3500, 4600, 6100 gr söndürücü miktarına sahip üreteçler kullanılacaktır.
• Bütün odalardaki ürünler ISO 15779'daki D.5.1 ve D.5.2 kapsama deneyindeki yükseklik kriterine uygun şekilde projelendirilip monte edilecek; yükseklik kriteri bilgisi akredite kurumdan alınan sertifika ile idareye sunulacaktır.
• Üreteçler içindeki katı bileşik, aldığı elektrik akımı ile süblime olacak ve oluşan gaz, kullanılan üreteçlerin büyüklüğüne göre 0,5-1,0 m/s hızla odanın her noktasına eşit olarak difüze olacaktır. Üreteç bağlantıları paslanmaya karşı mukavim olacaktır.
• Aerosol üreteci duvara montaj aparatı ile bağlanacaktır. Montaj aparatı, cihaz ağırlığının 5 katı kadar ağırlığı taşıyabilir olacak ve bu durum belgelenecektir. Ünite, elektrik kablo bağlantısı olan boyalı metal muhafaza içinde tutulmalıdır. Cihazın gaz çıkış delikleri (söndürücü ajan çıkışları) ön yüzünde olmalıdır.
• Sistemin dizaynı, nesneler üzerine değil toplam hacme etki edecek şekilde yapılmalı ve her bir korunacak mahalde ayrı bir aerosol söndürme sistemi kullanılmalıdır. Üreticinin standartlarına uygun şekilde, kaynaklı çelik veya kırmızı boya ile kaplanmış kaplar içerisinde muhafaza edilmeli; üretici firma tarafından hazırlanmış programın kullanım talimatnamesine bağlı olarak aktivasyon ünitesi içermelidir.
• Her aerosol yangın söndürücü ünitesinin üzerinde TSE, CE, KIWA, ATEX, ISO, EN, UL 2775, NFPA 2010 ve Yerli Malı etiketleri bulunmalıdır.

Yangın söndürme sisteminde aerosol söndürücü üreteç prensipleri esas alınacaktır. Söndürücü aerosol üniteleri — potasyum bileşiminden oluşan yangın söndürücüler — aerosole hızlı bir şekilde dönüşen katı madde içerir. Söndürme işlemi, fiziksel ve kimyasal reaksiyon zincirine doğrudan etki ederek, ortamda bulunan oksijen miktarını değiştirmez.

Fiziksel etki: Potasyum bazlı, düşük iyonizasyon enerjisine sahip ve atomların aktif elektronlarını bağlayan alkali metallerin kimyasal ve fiziksel karakteristiklerini ifade eder. Yangın esnasında ortaya çıkan enerji fazlalığından fiziksel reaksiyon için enerji sağlanır; ardından potasyum, P+ (pozitif yüklü radikal) hâline dönüşür.

Kimyasal etki: Yanma esnasında, atomlar ile reaksiyonun devam etmesine izin veren kararsız moleküller arasında reaksiyon oluşur. Potasyum radikalleri, yanma esnasında kararlı hâle geçebilen serbest radikal yapılarla (özellikle kararsız hidroksit radikalleri OH) tekrar aktive olur.

Genel fiziksel özellikler: Zehirli değildir, korozif etki yaratmaz, asidik değildir (hidrojen florür, hidrojen bromür, hidrojen klorür ve diğer asitleri içermez), ozon tabakasına zarar vermez. Yangın söndürme üniteleri yüksek basınçlı değildir ve oksijeni yok etmez. A, B, C yangın sınıflarında etkilidir ve 15 yıl garantili kullanım ömrüne sahiptir. Tek giriş ve çift aktivasyon moduna (güvenlik mekanizması olarak ısı sensörüyle aktive olabilme opsiyonu) sahiptir. Siyanür, amonyak ve azot oksitleri ortaya çıkmaz.

Aerosol Söndürme Ünitesi — Teknik Detaylar ve Değerler

Aerosol söndürme sistem üreteçleri ve üreticisi için aşağıdaki sertifika ve kalite kriterlerinin sağlanması ve belgelerin sunulması zorunludur:

• Akredite kuruluştan alınmış EN 15276 sertifikası.
• Akredite kuruluştan alınmış ISO 15779 sertifikası.
• Türk Standartları Enstitüsü'nden alınmış TS ISO 15779 sertifikası.
• Akredite kuruluştan alınmış KIWA K21045 Aerosol Extinguishing Product sertifikası.
• Yetkili kuruluştan alınmış UL 2775 onayı veya UL 2775 uygunluk beyanı.
• Yetkili kuruluştan alınmış NFPA 2010 onayı veya NFPA 2010 uygunluk beyanı.
• Avrupa'da akredite CE laboratuvarlarından alınmış, onaylanmış kuruluş (body) numaralı orijinal CE belgesi (beyana dayalı belge kabul edilmeyecektir).
• Akredite kurumlardan alınmış orijinal ATEX sertifikası (beyana dayalı belge kabul edilmeyecektir).
• Yerli Malı Belgesi (belgenin ürün adı bölümünde tam olarak "Aerosol Gazlı Yangın Söndürme Cihazı" ibaresi bulunmalıdır; yangın söndürücü blok, yangın söndürme cihazı vb. başka tanımlarla sunulan belgeler kabul edilmeyecektir).
• Ürünlerin C sınıfı ve elektrik yangınlarını söndürebildiğine dair taahhüt yazısı.
• A sınıfı ve polimer levha yangınları için en yüksek 50 gram/metreküp söndürme uygulama yoğunluğu test raporu.
• Aerosol söndürme sistem üreticisine ait TÜRKAK akredite kurumdan alınmış ISO 9001, ISO 14001, ISO 45001 belgeleri.
• Aerosol söndürme sistem üreticisine ait IATF 16949 Kalite Yönetim Sistemi belgesi.
• Ateşleyici performansının aktivasyon garantisi vermesi amacıyla bir üründe 2 adet ateşleyici kullanıldığını gösteren resmî belge.
• Akım yetersizliğinden aktif olamama riskini önlemek için aerosol yangın söndürücülerin sıralayıcı kontrol modülü ile entegre projelendirileceğine dair taahhüt yazısı.
• Dolum ve bakıma ihtiyaç olmadığını gösteren üretici taahhüt yazısı.
• TÜRKAK akredite kurumdan alınmış iş hijyeni raporu.
• Tamamen sızdırmazlık gerektirmediğini açıklamak için ISO 15779 ve EN 15276 standartlarındaki D.7 Hold Test (Tutma Testi) sonuç raporu.

5.1. Kurulum ve Montaj Kriterleri

• Kurulum, TS EN 15276 ve TS ISO 15779 standartlarına uygun şekilde yapılmalıdır.
• Yangın söndürme sistemi, alanında uzman ve deneyimli, Hizmet Yeterlilik Belgesi (HYB) sahibi bir uygulayıcı firma tarafından gerçekleştirilecektir. Montajlar, üretici tarafından sağlanan kullanım ve bakım kılavuzundaki kriterlere tam uyumlu olacaktır.
• Kablo altyapısı şartları: Söndürme paneli, modüller ve üreteçler arasındaki tüm aktivasyon ve haberleşme hatları; halojenden arındırılmış (halogen free), alev iletmeyen ve yangına dayanıklı FE180 / PH120 sınıfı kablolarla (örn. J-H(St)H...FE180) yapılmalıdır.
• Aerosol söndürme sistemi kurulmadan önce, her cihazın elektrik akımını doğru alıp almadığı dijital multimetre ile kontrol edilmelidir.
• En yüksek test akımı, 5 dakikalık bir sürede 50 miliamperi geçmemelidir. Ölçüm esnasında meydana gelebilecek yüksek akım nedeniyle cihazın kazara çalışmasını önlemek için analog ölçüm yapabilen multimetreler kesinlikle kullanılmamalıdır.

5.2. Sistem Denetimi

Kurulum tamamlandıktan sonra, yangın sistemleri konusunda eğitimli personel tarafından denetim yapılacaktır. Aerosol gazlı söndürme sistemlerinin montajı; üretici firma tarafından hazırlanan program onayı ile belirlenmiş hacim hesaplamaları uyarınca kullanılması gereken üreteçlerin, yüklenici firma yetkilisince belirlenen bölümlere monte edilmesiyle tamamlanır.

5.3. Pano İçi Yangın Söndürme Uygulaması

Aerosol gazlı sistemler için pano içlerinde; AFS-BAD1 batarya destekli aktivasyon cihazı veya AFS-CON1 kontrol modülü ile birlikte 25, 55, 110, 220 veya 530 gr söndürme konsantresine sahip uygun kapasitedeki üreteçler kullanılacaktır.

5.4. Test ve Kabul İşlemleri

Mahal üreteci ve pano içi (boş pano) üreteçlerinden, kontrol teşkilatının seçeceği birer üreteç test amacıyla aktif edilecektir. Aktif edilen üreteç yerine, yeni bir aerosol üreteç yüklenici tarafından bedelsiz olarak yerine monte edilecektir.

5.5. Garanti Şartları

Yangın algılama ve aerosol katı potasyum (halon alternatifi) söndürme sistemi ile sistem ekipmanları, kurulumun yapılarak teslimatın gerçekleştirilmesinden sonra 24 ay süreyle malzeme, üretim ve kurulum hatalarına karşı garanti kapsamında olacaktır.

Garanti kapsamında meydana gelecek olumsuzluklarda, yazılı bildirimden sonra 72 saat içinde sisteme gerekli müdahale yapılacaktır; yüklenici bu durumu yazılı olarak taahhüt edecektir. Garanti süresi içinde malzeme, üretim veya montaj hatası sonucunda ortaya çıkan arızaların giderilmesinde kullanılan parçaların temini için yüklenici hiçbir ücret talep edemez.

Potasyum esaslı aerosol gazlı yangın söndürme sistemi nedir?

Potasyum nitrat bileşiğinden oluşan katı bir maddenin elektrik akımıyla aerosole dönüşerek yangını fiziksel ve kimyasal reaksiyon zincirini keserek söndürdüğü, ortamdaki oksijeni tüketmeyen bir otomatik söndürme teknolojisidir.

Detaylı bilgi için tıklayın →

Bu teknik şartname hangi standartlara dayanmaktadır?

Şartname; TS EN 15276, TS ISO 15779, EN 54 serisi (EN 54-2, EN 54-3, EN 54-4, EN 54-5, EN 54-7, EN 54-11, EN 54-23), TS EN 12094-1, UL 2775, NFPA 2010, ATEX ve CE gerekliliklerine dayanmaktadır.

Detaylı bilgi için tıklayın →

Potasyum Esaslı Aerosol Gazlı Yangın Söndürme Sistemi Hangi Alanlarda Kullanılır?

Trafo odaları, akü odaları, telekom ve UPS odaları, şalt ve şaft odaları, jeneratör ve kazan daireleri, elektrik pano odaları, bilgisayar/server odaları gibi elektriksel risk taşıyan kapalı hacimlerde kullanılır.

Detaylı bilgi için tıklayın →

Aerosol üreteçlerin boşalma süresi ve garanti kapsamı nedir?

Üreteçler 5-35 saniye içinde boşalır, 15 yıl kullanım ömrüne sahiptir; sistem ve ekipmanları teslimattan sonra 24 ay garanti kapsamındadır.

Detaylı bilgi için tıklayın →